EUDR (EU Deforestation Regulation): co zmienia „rozporządzenie antywylesieniowe” i dlaczego dotyczy także przemysłu pakującego oraz logistyki?

Opublikowano

2 lut, 2026

Czym jest EUDR i jaki jest jego cel?

Unijne EUDR (EU Deforestation Regulation) to regulacja, która ma odciąć rynek UE od surowców i produktów powiązanych z wylesianiem i degradacją lasów. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca wprowadzający na rynek UE (albo eksportujący z UE) określone towary będzie musiał wykazać – w ramach formalnej procedury należytej staranności – że produkt jest „deforestation-free” oraz zgodny z prawem kraju produkcji.

EUDR nie jest przepisem „tylko dla rolnictwa”: jego zakres obejmuje m.in. drewno i liczne produkty pochodne, więc konsekwencje odczują także łańcuchy dostaw opakowań i transportu (np. papier i tektura, elementy drewniane w logistyce, a po stronie surowców – choćby kakao, kawa, soja, olej palmowy).

Dlaczego EUDR stało się tematem operacyjnym w latach 2025–2026?

W 2025 r. i 2026 r. temat stał się „operacyjny” głównie dlatego, że uruchamiane są narzędzia i wytyczne wdrożeniowe: Komisja rozwija system IT do składania oświadczeń należytej staranności (Due Diligence Statements, DDS), publikuje przewodniki interpretacyjne oraz prowadzi benchmarking krajów (klasyfikację ryzyka: niski / standardowy / wysoki), co wpływa na intensywność kontroli i zakres wymaganego „dowodu” w łańcuchu dostaw.

Kogo i czego dotyczy EUDR? – najkrócej

Towary bazowe i produkty pochodne

EUDR obejmuje siedem „towarów bazowych”: bydło, kakao, kawę, olej palmowy, kauczuk, soję i drewno oraz szeroką listę produktów pochodnych wskazanych w załączniku I (po kodach CN/HS).

Punkty styku z przemysłem pakującym i logistyką

Dla branży produkcyjnej, pakującej i logistycznej typowe „punkty styku” to:

opakowania i materiały z obszaru „wood” (papier/telktura, wyroby papiernicze, elementy drewniane w transporcie),
surowce rolne w recepturach (kakao, kawa, soja, olej palmowy) – istotne zwłaszcza dla żywności i części farmacji,
produkty złożone (composite) – jeśli w składzie jest komponent objęty EUDR, pojawia się obowiązek „spięcia” danych o pochodzeniu komponentu i ryzyku wylesienia.

Kiedy zacznie się realny obowiązek stosowania EUDR?

Na przełomie 2024/2025 terminy były przesuwane. Aktualnie – po zmianie dokonanej rozporządzeniem (UE) 2025/2650 – zasadnicze obowiązki EUDR zaczną się stosować od:

30 grudnia 2026 r. – dla większości operatorów i handlowców,
30 czerwca 2027 r. – dla operatorów będących osobami fizycznymi oraz mikro- i małych przedsiębiorstw (w określonych warunkach wskazanych w przepisie przejściowym).

To przesunięcie nie powinno jednak usypiać czujności: wdrożenie EUDR jest w dużej mierze projektem danych, IT i kontraktów z dostawcami, a nie jednorazowym „dopisaniem procedury” w EHS.

Co trzeba mieć w firmie, żeby być gotowym na EUDR?

1) Mapa asortymentu i surowców pod EUDR

Pierwszy krok jest techniczny: identyfikacja, które produkty/surowce podpadają pod załącznik I (kody CN/HS, BOM, specyfikacje materiałowe). W wielu firmach największym zaskoczeniem jest to, że „problem” pojawia się nie tylko w towarze głównym, ale też w opakowaniu i w logistyce (np. opakowania zbiorcze, materiały papiernicze, elementy drewniane).

2) Należyta staranność (due diligence): informacja → ocena ryzyka → redukcja ryzyka

EUDR opiera się na sekwencji działań: zebranie informacji o łańcuchu dostaw, ocena ryzyka, a jeśli ryzyko nie jest „znikome” – działania mitygujące. Wytyczne Komisji doprecyzowują m.in. podejście do produktów złożonych i rozumienie kluczowych pojęć („placing on the market”, „making available”, „export”).

W praktyce oznacza to konieczność pozyskania od dostawców (i utrzymywania) pakietu danych, w tym danych o pochodzeniu i – w wielu przypadkach – danych geolokalizacyjnych obszaru produkcji. To właśnie ten element (traceability do działki/obszaru produkcji) jest największą zmianą organizacyjną dla wielu przedsiębiorstw.

3) Oświadczenie DDS w systemie IT Komisji

Zasadą jest, że operator/trader składa Due Diligence Statement (DDS) w Information System – unijnym systemie IT przeznaczonym do obsługi EUDR. Funkcjonowanie systemu i zakres danych jest opisany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2024/3084, a Komisja prowadzi publiczne materiały dot. działania systemu.

Z perspektywy operacyjnej to oznacza: rejestrację użytkowników, nadania ról, ustalenie procesu „kto i kiedy składa DDS”, oraz spięcie tego z ERP/zakupami i specyfikacjami materiałowymi.

4) Benchmarking krajów: niski / standardowy / wysoki poziom ryzyka

Komisja prowadzi listę klasyfikacji krajów (benchmarking), która wpływa na zakres oczekiwań i intensywność kontroli w podejściu opartym na ryzyku.

Dla firm importujących surowce rolnicze lub materiały papiernicze/drzewne z rynków pozaeuropejskich, to wprost przekłada się na wymagania wobec dostawców, audytowalność danych i ryzyka ciągłości dostaw.

Rekomendacje praktyczne dla przemysłu (ważenie, dozowanie, pakowanie i logistyka)

Zacząć od danych materiałowych: ujednolicić BOM, kody CN/HS, masy i specyfikacje (w tym dla opakowań i opakowań transportowych).
Wzmocnić umowy z dostawcami: klauzule o przekazywaniu danych EUDR, odpowiedzialności za jakość danych, prawie audytu i „fallback plan” przy braku danych.
Zaprojektować proces DDS: kto składa, na jakim etapie (zakup / przyjęcie / sprzedaż / eksport), jak przechowywane są dowody i przez ile lat.
Sprawdzić „wąskie gardła” w logistyce: szczególnie tam, gdzie pojawiają się komponenty drewniane/papiernicze lub surowce rolne objęte EUDR – ryzyko przenosi się na terminowość i koszty.
Ustawić governance: EUDR nie jest wyłącznie domeną EHS – kluczowe role mają zakupy, jakość, prawny, IT, a często także R&D i produkcja.